میترا به عنوان پیا م آور نور: خوانشی نو در اسطوره و آیین

میترا یکی از چهره‌های بنیادین در اسطوره‌شناسی ایرانی و سنت‌های هندواروپایی است که حضور او در گذر زمان، از اوستا تا میترائیسم رومی و متون هلنیستی، چهره‌ای چندلایه و تکامل‌یابنده پدید آورده است. این پژوهش با رویکردی تلفیقی، میترا را به‌مثابه «پیام‌آور نور» در سه بستر اسطوره‌شناختی، تطبیقی و آیینی بررسی می‌کند. نخست، جایگاه او در نظام کیهانی و اخلاقی متون اوستایی و نقش بنیادینش در پاسداری از پیمان و روشنایی تحلیل می‌شود. سپس، دگرگونی چهره  او در سنت‌های یونانی–رومی و آیین‌های رازآمیز بررسی می‌گردد؛ به‌ویژه در متن «لیتورژی میترا» در پاپیروس PGM IV که در آن میترا به‌صورت میانجی کیهانی و حامل پیام نورانی بازنمایی شده است. این متن، با عباراتی همچون «…and you shall rise to the place of the immortals…»  تصویر میترا را در قالب نیروی صعوددهنده و نجات‌بخش به‌نمایش می‌گذارد.